Gjenetikë dhe mjekësi e personalizuar
Analiza moderne gjenetike dhe molekulare, me fokus në mjekësinë e personalizuar.
Përshkrim i departamentit
Laboratori i diagnostikës molekulare dhe gjenomikës precize ofron analiza moderne gjenetike dhe molekulare, me fokus në mjekësinë e personalizuar.
Me aplikimin e teknologjive të avancuara gjenomike, mbështetet vendimmarrja klinike – nga diagnostikimi i sëmundjeve të trashëguara dhe të rralla, deri te zgjedhja e terapisë dhe vlerësimi i rrezikut për sëmundje.
Laboratori punon në dy fusha kryesore:
– Gjenetika humane dhe diagnostika gjenetike
– Diagnostika molekulare e sëmundjeve infektive
Sëmundjet dhe gjendjet
Në laborator analizohen:
Sëmundje të trashëguara dhe të rralla gjenetike
diagnostikim i gjendjeve me bazë gjenetike te fëmijët dhe të rrituritSëmundje gjenetike kardiovaskulare
kardiomiopati, aritmi, kanalopati dhe aortopatiÇrregullime gjenetike hematologjike
trombofili, koagulopati dhe çrregullime të lidhura me shtatzëninëSëmundje metabolike dhe endokrinologjike
çrregullime gjenetike të metabolizmit dhe rregullimit hormonalSëmundje neurologjike dhe neuromuskulare
baza gjenetike e epilepsive, neuropative dhe sëmundjeve muskuloreSëmundje oftalmologjike gjenetike
sëmundje të trashëguara të retinës dhe shikimitRreziku gjenetik për kancer
identifikimi i mutacioneve të trashëguara të lidhura me kancerinProfilizimi i tumoreve
analiza e mutacioneve somatike për zgjedhjen e terapisë së targetuarSëmundje infektive
detektimi i viruseve, baktereve dhe parazitëve me metoda molekulareInfeksione urogjenitale
analiza e mikroflorës vaginale dhe uretrale dhe prania e patogjenëve
Diagnostika
Në laborator aplikohen analiza të avancuara gjenetike dhe molekulare:
• Konsulencë gjenetike – zgjedhja e testit të përshtatshëm, interpretimi i rezultateve dhe këshillimi para dhe pas testimit
• Diagnostikimi i sëmundjeve të rralla – përmes paneleve gjenike, ekzomit dhe sekuencimit të gjenomit te fëmijët dhe të rriturit
• Statusi i bartësit – identifikimi i rreziqeve gjenetike për transmetimin e sëmundjeve të trashëguara.
• Diagnostika prenatale jo-invazive (NIPT – Verifi) – skrining për anomali kromozomale dhe mikrodelecione nga gjaku i nënës
• Rreziku i trashëguar për kancer (panele NGS) – analizë e gjeneve të lidhura me kanceret e trashëguara për vlerësimin e rrezikut dhe planifikimin e parandalimit
• Tipizimi HLA – analizë gjenetike e markerëve HLA për indikacione specifike klinike
• Analiza gjenetike e sëmundjeve kardiovaskulare – kardiomiopati, aritmi dhe gjendje vaskulare të trashëguara
• Trombofilia dhe metabolizmi i folatit (F2/F5/MTHFR) – vlerësimi i rrezikut gjenetik për trombozë dhe komplikacione gjatë shtatzënisë
• Farmakogjenetika – analiza e përgjigjes individuale ndaj barnave dhe rrezikut për efekte anësore
• Mjekësia e personalizuar përmes gjenetikës – genotipizimi dhe sekuencionimi gjenomik për vlerësimin e rrezikut individual dhe zgjedhjen e terapisë
• Nutrigenetika – analiza e faktorëve gjenetikë të lidhur me ushqimin dhe metabolizmin
• Intoleranca ushqimore – teste gjenetike për glutenin, laktozën dhe faktorë të tjerë ushqimorë
- Profilizimi i tumorit – analiza e mutacioneve somatike për zgjedhjen e terapisë së targetuar dhe imunoterapisë
• Diagnostikë PCR – detektimi i ADN/RNA të mikroorganizmave patogjenë
• Panele infektive – infeksione respiratore, gastrointestinale dhe seksualisht të transmetueshme
• Mikroflora urogjenitale (Androflor dhe Femoflor) – analiza e balancës mikrobiologjike te burrat dhe gratë
• Testimi i atësisë/mëmësisë – profilizim i ADN-së për përcaktimin e lidhjes biologjike me saktësi të lartë
Teknologjia dhe pajisjet
Laboratori disponon teknologji moderne që mundëson precizitet të lartë, siguri dhe shpejtësi në diagnostikën gjenetike dhe molekulare:
Sisteme Real-Time PCR
mundësojnë detektim të shpejtë dhe shumë të ndjeshëm të ndryshimeve gjenetike dhe patogjenëve infektivë përmes analizës së ADN-së dhe ARN-së në kohë reale.Next Generation Sequencing (NGS)
teknologji e avancuar për analizën e gjeneve, ekzomit dhe të gjithë gjenomit, që mundëson detektimin e një spektri të gjerë variacionesh gjenetike me saktësi të lartë.Platforma Oxford Nanopore
teknologji inovative për sekuencimin e segmenteve të gjata të ADN-së, që mundëson detektimin e ndryshimeve komplekse gjenetike dhe variacioneve strukturore.Robotë për ekstraktimin e ADN-së
sisteme të automatizuara për izolimin dhe përgatitjen e materialit gjenetik, me rrezik minimal të kontaminimit dhe riprodhueshmëri të lartë të rezultateve.Sisteme bioinformatike
mjete të avancuara softuerike për analizën, përpunimin dhe interpretimin e të dhënave gjenetike, që mundësojnë raporte klinikisht relevante dhe të sakta.
Specialistët
Laboratori funksionon me një ekip multidisiplinar ekspertësh:
Dr. Goran Kungulovski
Biolog molekular (epigjenomika dhe gjenomika)
Bashkëthemelues i Laboratorit për Diagnostikë Molekulare dhe Gjenomikë Precize
Rruga e pacientit
Caktimi i terminit
Kontakt dhe zgjedhje e terminit për analizën e duhur.
Konsultimi
Përcaktimi i testimit të nevojshëm në bashkëpunim me specialistin.
Marrja e mostrës
Marrje gjaku, tamponi ose materiali tjetër biologjik në kushte të kontrolluara.
Analiza laboratorike
Përpunimi dhe testimi gjenetik me teknologji moderne.
Raporti dhe rekomandimet
Interpretim i detajuar i rezultateve me udhëzime për hapat e mëtejshëm.